ورود

وبلاگ

آخرین اخبار
کرمان شناسی

کرمان شناسی

استان کرمان پهناورترین استان ایران است که در جنوب خاوری ایران واقع شده و از لحاظ تاریخی، سابقه سکونت در این ناحیه به هزاره چهارم پیش از میلاد می رسد.
گنجینه های فرهنگی، تاریخی و معماری ارزشمندی در گذر زمان دراین استان پدید آمده که نمایان گر روند تاریخی و حیات اقتصادی ـ اجتماعی این منطقه است. استان کرمان از اقتصادی پویا برخوردار بوده و در زمینه کشاورزی و انواع صنایع رونق به سزایی دارد. تنها شهر خشتی جهان (ارگ بم) متعلق به هزاره های پیش از میلاد به این خطه تعلق دارد و بازار بسیار زیبای شهر کرمان به همراه ده ها اثر باستانی، طبیعی و معماری در این دیار وجود دارد که همواره گردشگران را مجذوب خود نموده و جلوه های جهانگردی این منطقه را به نمایش می گذارند.

 

کجای کرمان

 

● مکان های دیدنی و تاریخی
مکان های دیدنی و تاریخی استان کرمان عبارتند از: کویر لوت, رودخانه هلیل رود, کوه های هزار, جوپار, لاله زار, باغ بالا, خیبر, قبله, ارگ بم, خرابه های شهر کمادین, گنبد جبلیه, مقبره خواجه اتابک, قلعه قهقه, قلعه کهنه, گنبد مشتاقیه, مسجد ملک, مسجد جامع, مسجد امام, قلعه سودک, گورستان دژیمند, باغ شاه زاده ماهان, مزار شاه نعمت الله ولی, قلعه ستگ, زیارت گاه شاه زاده حسین, حمام گنج علی خان, مجموعه وکیل, مجموعه ابراهیم خان, میدان گنج علی خان, مسجد چهل ستون, آتشکده شاه فیروز, قلعه اردشیر, قلعه دختر, موزه سکه, قلعه راین, ارگ جدید بم, گنبد سبز, تخت دریا قلی بیک و بازار کرمان.
● صنایع و معادن
صنایع استان کرمان به دو دسته صنایع دستی و ماشینی تقسیم می شوند. صنایع دستی شامل شال، پته و ترمه است که به غیر از پته دوزی باقی از رونق سابق برخوردار نیستند. صنایع دستی کارگاهی چون: قالی بافی، جاجیم بافی، گلیم بافی و خورجین بافی از صنایع رایج این استان به شمار می رود. صنایع ماشینی استان به سه دسته کارگاهی کوچک، متوسط و بزرگ تقسیم می شوند که از این صنایع می توان سیمان، خانه سازی، نوشابه سازی، قند، ذغال سنگ و مس که معروفیت جهانی دارد را نام برد. معادن استان در تامین مواد اولیه مورد نیاز صنایع کشور نقش ارزنده ای بر عهده دارند. معادن سرشار آهن، ذغال سنگ، مس و دیگر فلزات چرخ های صنعت استان و کشور را به گردش در می آورند. معادن ذغال سنگ قسمتی از نیاز کارخانه ذوب آهن اصفهان را تامین می کنند. منابع مس سرچشمه کرمان که به گواهی کارشناسان از غنی ترین و خالص ترین معادن مس درجهان به شمار می رود، از مشخصه های ویژه اقتصادی استان کرمان محسوب می شود.
از نظر اقتصادی منطقه ویژه و آزاد تجاری سیرجان اهمیت استان کرمان را افزایش داده است. این منطقه ویژه صرف نظر از تاثیراتی که در توسعه اقتصادی کل استان داشته، ‌از دیدگاه توسعه جهانگردی نیز اهمیت زیادی دارد. سیرجان گذرگاه اصلی انتقال کالا به کشورهای خاور ایران و هم چنین اروپا و خلیج فارس بوده و مسیر رفت و برگشت کلیه کالاهای تجاری از بندر شهید رجایی هرمزگان به کشورهای آسیای میانه، قفقاز و روسیه است. در واقع این شهر محل اتصال کلیه محورهای ترانزیتی و حمل و نقل کالا از جنوب به شمال، خاور و باختر ایران و سایر کشورهای شمالی، خاوری و باختری اروپا و خلیج فارس است. راه ترانزیت اصلی زمینی (جاده ای و ریلی) از طریق بندر شهید رجایی به استان های بزرگ و صنعتی کشور(کرمان ـ فارس‌ ـ یزد)، از مسیر این شهرستان و منطقه ویژه اقتصادی عبور می کند. این منطقه به عنوان یک قطب اقتصادی ویژه بر بستر مزیت های باراندازی، در ساختار اقتصادی استان کرمان نقش و موقعیت قابل توجهی را احراز کرده است و در آینده نیز بر اهمیت این جایگاه اقتصادی افزوده خواهد شد.
● وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
نام کرمان در دوره های قبل از اسلام،‌ «بوتیا» و «کارامانیا» بوده است. برخی عقیده دارند که کرمان دگرگون شده کلمه «کریمان» است و عده ای نیز آن را مشتق از «کارمانیا» قدیم به معنی «جایگاه دلاوری و نبرد» ذکر می کنند. در حالی که تواریخ عرب و یهود، «کرمان» را فرزند هیتال یا هپتال از نبیره های نوح می دانند، کتب فارسی از طهمورث به عنوان جد وی یاد می کنند. هرودوت از شش نژاد فارسی نام می برد که یکی از آن ها «گرمانیان» است. مرکز کرمان را در قدیم «گواشیر» و «بردشیر» می خواندند. «گواشیر» در اصل «کوره اردشیر» یعنی شهر اردشیر بوده که به تدریج «گواشیر» شده است.
از لحاظ تاریخی سابقه سکونت و استقرار انسان در دیار کرمان به هزاره چهارم قبل از میلاد می رسد. این منطقه یکی از قدیمی ترین نواحی ایران به شمار می رود و در گذر زمان، گنجینه های فرهنگی، تاریخی گرانبهایی در آن پدید آمده است که نمایان گر روند تاریخی و حیات اقتصادی ـ اجتماعی آن است. وجود هر فضای تاریخی در کرمان بیان گر بخشی از زوایا و ابعاد زندگی مردم و حکومت های این مرز و بوم می باشد. تاسیس و تخریب، مرمت و انهدام، همه نشان گر حیات پر جنب و جوش این دیار ناشناخته است. کمی آثار تاریخی کرمان در مقایسه با شهرهایی چون اصفهان و شیراز به دلیل آسیبی است که حوادث ناگوار تاریخ در این منطقه پدید آورده است. همین معدود آثار نیز نشانه توانایی، پایداری و کوشش های مردم این خطه از کشور است.
● مشخصات جغرافیایی
استان کرمان در جنوب خاوری ایران واقع شده و از شمال با استان های خراسان و یزد، از جنوب با استان هرمزگان، از خاور با سیستان و بلوچستان و از باختر با استان فارس همسایه است. این استان از نظر جغرافیایی بین ۵۵ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۳۲ درجه ی پهنای شمالی و ۲۶ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۲۹ درجه و ۵۹ دقیقه ی درازای خاوری از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. استان کرمان یکی از پهناورترین استان های ایران است که حدود ۱۱ درصد از خاک ایران را در بر گرفته است. این استان یکی از مرتفع ترین استان های کشوربوده و شهرستان بافت آن با ۲۲۵۰ متر ارتفاع از سطح دریا مرتفع ترین شهرستان استان است. میزان بارندگی به حدود ۱۲۰ میلی متر در سال می رسد.
● کشاورزی و دام داری
با توجه به شرایط اقلیمی و میزان منابع آب و موقعیت اجتماعی و روش کشت زمین ها، استان کرمان را به سه منطقه کشاورزی تقسیم می کنند:
۱) مناطق کشاورزی خشک و کویری (رفسنجان، زرند، سیرجان و …)
۲) مناطق کشاورزی معتدل کوهستانی(بافت، بردسیر و …)
۳) مناطق کشاورزی گرمسیری (بم، جیرفت، کهنوج و …)
ازمهم ترین محصولات کشاورزی این استان می توان گندم، جو، سیب زمینی، پسته، حنا، وسمه، زیره، پنبه و چغندر قند را نام برد. درکرمان انواع محصولات سردسیری شامل گردو، بادام، گلابی، هلو، آلبالو، آلو، گیلاس و سیب درختی و هم چنین محصولاتی از قبیل مرکبات (پرتقال، لیمو شیرین، لیمو ترش، نارنگی، نارنج و گریپ فروت) و خرما تولید می شود. این گونه محصولات در مناطق بم، جیرفت، شهداد و در جنوب خاوری شهرستان بافت کشت می شوند.
مرکبات شهداد مرغوبیت خاص وشهرت خوبی در ایران دارند.از استان کرمان بیش از ۹۵ درصد محصول پسته ایران به دست می آید و این استان بیش از ۵/۸۷ درصد از باغات پسته کشور را به خود اختصاص داده است. در میان شهرستان های استان کرمان که باغ پسته دارند، رفسنجان با بیش از ۷۰ درصد کل تولید پسته و تعداد باغ پسته، رتبه اول را دارا ست. دام پروری به سه روش روستایی، عشایری و صنعتی صورت می گیرد. با این همه به علت خاک نه چندان حاصل خیز منطقه و محدودیت مراتع سرسبز، دام پروری از رونق بالایی برخوردار نیست
● جاذبه های طبیعی استان کرمان
استان کرمان با توجه به ویژگی های طبیعی خود از دشت های مرتفع و فضاهای کویری گسترده ای برخوردار است که برخی از آن ها هم چون دشت ها و مناطق ییلاقی، مورد استفاده وسیع گردشگری قرار می گیرند و برخی دیگر هم چون فضاهای کویری مورد استفاده ی تورهای کویری در صنعت گردشگری ایران قرار می گیرند.
استان کرمان در کنار کویر بی انتهای خود و زیبایی های کویر از مناطق خاص ییلاقی و چشم اندازهای زیبای زمین شناسی نیز برخوردار است. در این منطقه می توان چشم اندازهایی را دید که در دیگر نقاط کم تر یافت می شود. تپه یا رشته کوه های ماسه ای (تلماسه) که بر اثر وزش باد و جابه جا شدن ماسه ها پدید آمده و شکل و اندازه آن ها بر اثر وزش باد مدام در حال تغییر است؛ از جذاب ترین اشکال ژئومورفولوژی استان کرمان به شمار می روند. آب و هوای کویر برای نیمی از سال مطلوب است و کوهستان های استان نیز برای نیمی دیگر از سال. کویر شهداد همواره جاذب محققین، پژوهشگران و عاشقان طبیعت است.
سکوت زیبا، آسمان بی انتها، شب های آرام، لایه های نمکی، قله های مرتفع و برف گیر هزار، دریاچه ی زیبای هامون، چشمه های متعدد آب معدنی، نخل زارهای بم و ده ها عارضه ی طبیعی و متفاوت با یک دیگر در استان کرمان یک جا جمع شده و محل مناسبی برای گردشگری طبیعی در استان کرمان به وجود آورده اند.
● رودخانه ها، چشمه هاو آبشارهای استان کرمان
مهم ترین رودخانه این منطقه هلیل رود است که شاخه های مهمی مانند زردشت از گوهر، بافت از لاله زار، رابر از الفتح (شاه کوه)، طیل از کوه هزار و اسفندقه از ارتفاعات اسفندقه به آن می پیوندند و پس از مشروب نمودن جیرفت و شهرستان کهنوج وارد هامون جازموریان می شود. پوشش گیاهی این حوزه ی آب ریز قابل توجه بوده و به علت وجود دایمی برف کوه های نام برده، آب دایم دارد. مهم ترین قابلیت تفریح گاهی آن اطراف و دریاچه پشت سد جیرفت است که استفاده های گردش گاهی دارد.
رودخانه های دیگر این استان عبارت اند از : آب بخشا در برد سیر، راور در منطقه راور، خبر در منطقه خبر بافت، رود خانه تنگوییه (پلنگی) در سیر جان، ابراهیم آباد، اندوهجرد، آب باریک، آبشور اسفندقه، و…….چشمه های آب معدنی این منطقه نیز از مهم ترین جاذبه های گردشگری طبیعی ناحیه به شمار می آیند. در مناطق مختلف استان کرمان چشمه های زیادی پراکنده شده اند که عبارت اند از: چشمه حسین آباد، راین، چشمه قلعه عسکر، چشمه آب معدنی قاسم آباد، چشمه معدنی ته خاتون، چشمه معدنی غرغره ( باب ترش)، چشمه آب معدنی ابارق، چشمه آب معدنی بوجان، چشمه معدنی رضا آباد، چشمه آب معدنی پاچنار، چشمه آب معدنی بیشه، چشمه حسین آباد، چشمه های معدنی آباد آوران، چشمه های آب معدنی اختیار آباد، چشمه آب معدنی گلی آونگ، چشمه آب معدنی حوض نو، چشمه آب معدنی باب تنگل (قدمگاه)، چشمه آب معدنی بفرا، چشمه آب معدنی حوض باد و… (توضیح مفصل و اطلاعات کامل تر درباره هر یک از چشمه ها و رودخانه های یاد شده در شهرستان های مربوطه به طور کامل آورده شده است)
● مناطق توریستی – طبیعی خاص استان کرمان
روستای میمند واقع در استان کرمان تنها یک نمونه از جاذبه‌های گردشگری خاص استان است. این روستای باستانی از معدود موارد معماری صخره‌ای است که به شکلی گسترده در تمامی ساختار روستا استفاده شده است. نمونه‌های معماری صخره‌ای هر چند که در دیگر کشورها نیز به طور معدودی به چشم می خورند؛ اما هیچ کدام جاذبه‌های فرهنگی، تاریخی و گردشگری میمند را ندارند. به عنوان نمونه مهم ترین شاخصه این روستا در مقایسه با مواردی چون دهکده کاپادوکیه‌ی ترکیه، مسکونی بودن واحدهای صخره‌ای میمند است که این خصوصیت در سایت‌های مشابه میمندکم تر دیده می شود. ییلاق ماهان، کویر زیبای شهداد، بیابان های حاشیه شهرها، ییلاق جوپار، ییلاق راین، دریاچه ی هامون جازموریان، ییلاق کوه پایه، قله ی زیبای هزار، ییلاق ده بکری، ییلاق مسکون، ییلاق دلفارد، ییلاق درهزار، ییلاق رابر، باغ سنگی، ییلاق بنان، ییلاق اسفندقه، روستاهای پراکنده شده در دامان کوه های سر به فلک کشیده همراه با مناطق در برگیرنده ی چشمه های آب معدنی از جمله مناطق توریستی – طبیعی خاص استان کرمان به شمار می آیند که قادر به جذب گردشگران و دوست داران طبیعت هستند.
● جاذبه های اجتماعی استان کرمان
هر یک از جوامع ایرانی؛ از جاذبه های اجتماعی خاص خود برخوردار هستند. شیوه معیشت عشایر، جشن ها و آیین های سنتی و باستانی، غذاهای محلی، شیرینی های خانگی و آداب و رسوم حاکم بر مراسم های مختلف از جمله جاذبه های اجتماعی مناطق مختلف ایران هستندکه همگی برآیند شیوه زندگی اجتماعی مردمان هر ناحیه است. زیست بوم های عشایری از فضاهای جالب توجه استان کرمان است که می تواند در خدمت توسعه گردشگری قرار بگیرد. در استان کرمان همانند دیگر مناطق ایران جشن ها و آیین ها به سه دسته ی ملی، محلی و مذهبی تقسیم می شوند که در میان جشن های ملی؛ نوروز باستانی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. استان کرمان همانند سایر استان های ایران؛ از انواع غذاهای سنتی و خوش طعم برخوردار است که برخی از آن‌ها در مناسبت‌های ویژه و تعداد بسیاری نیز به شکل عادی در طی سال تهیه می‌شود. استان کرمان در لایه های مختلف اجتماعی خود از جاذبه های کم نظیر و زیبایی برخوردار است که آشنایی با آن ها از مهم ترین ویژگی های گردشگری اجتماعی است.● دیدنیهای استان
▪ مسجد جامع کرمان
یکی از زیباترین مساجد کشور است که دارای سر در رفیع صحن ایوان و شبستان می باشد. تاریخ بنا، بر اساس کتیبه سر در اصلی، سال ۵۷۰ هجری قمری است. ارزشمند ترین قسمت بنا کاشیکاری معرق و محراب و سر در شرق مسجد است.
▪ مسجد گنج علی خان
مجموعه گنج علی خان که مشتمل بر میدان، مدرسه، کاروانسرا، حمام، آب انبار، ضرابخانه، مسجد و بازار است. در این مجموعه چند کتیبه به چشم می خورد که نشاندهنده دقیق تاریخ بنای هر یک از این مجموعه است.
▪ حمام گنج علی خان
ورودی این حمام در بازار جنوبی واقع شده است. این حمام مجموعه ای زیبا از تلفیق هنر در معماری با فضایی مناسب می باشد. حمام گنج علی خان اثری بدیع با کاشیکاری ها، نقاشی ها، گچ بری ها، مقرنس کاریها و کادربندیهای زیبا با بکار گرفتن سنگها و تزئینات بسیار ظریف در مسجد حدود گرمخانه تشکیل شده و در قسمت رختکن با ایجاد قرینه سازی در ایوانها و ایوانچه ها و ستون های سنگی بوجود آمده است.
▪ مجموعه وکیل
مجموعه وکیل یکی از دیگر از ارزشمندترین یادگارهای کهن است که سال ۱۲۷۵ ه.ق بنا شده و شامل بازار، حمام، مسجد و کاروانسرا می باشد.
▪ آستانه ماهان
آستانه ماهان در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی کرمان و در مسیر راه کرمان- بم واقع شده است. موقعیت جغرافیایی این شهرک زیبا که در دامنه ارتفاعات قرار گرفته و وجود چشمه ها و آبهای نسبتاً فراوان موجب آبادانی این بخش شده است.
آستانه از هنر معماری شش قرن اخیر با فضای معماری مقبول و باغ سازی بسیار و طراوات انگیز است. مجموعه آستانه شامل سردر و گلدسته ها، چله خانه و صحن می باشد.
▪ باغ تاریخی ماهان
باغ تاریخی ماهان باغ ”شاهزاده“ در شش کیلومتری ماهان قرار دارد. این باغ دارای قسمتهای مختلف از جمله عمارت شاه نشین و حمام است. از قسمتهای ارزشمند باغ ماهان شبکه آبرسانی و حوض های آب آن می باشد.
▪ ارگ بم
ارگ بم در شمال شرقی بم بر بالا و دامنه صخره های عظیم قلعه ای ماندگار را پی افکنده اند که اهالی محل ارگش نامند. این بنای سترگ شهر قدیم بم است. سه طرف قلعه را باغ و خانه های مسکونی و زمین های کشاورزی فراگرفته است.
● صنایع دستی و سوغاتی ها
صنایع دستی شامل قالی دستباف، شال بافی، پته دوزی، سرامیک، محصولات مسی، چادر شب بافی، حصیر بافی، نمد، گلیم و …
سوغاتی مشهور پسته رفسنجان، معجون، حنا، زیره، کلمپه(نوعی شیرینی)، مسقطی، سیرجان، سوهان، زرند، خرمای بم، بادام کوهی و گردوی بافت.
● جاذبه های فرهنگی استان کرمان
جاذبه های فرهنگی استان کرمان که شامل صنایع دستی، موسیقی، نمایش های محلی و لباس های رنگارنگ می شود، یکی از غنی ترین و مهم ترین جاذبه های گردشگری این منطقه به شمار می آیند. فرهنگ استان کرمان متشکل از ترکیب فرهنگ های بلوچ، زرتشتی و کرمانی است. صنایع دستی از قدیمی ترین فعالیت های بشری و از هنری ترین و قابل توجه ترین جاذبه های فرهنگی محسوب می شوند. قالی معروف ترین صنعت دستی استان کرمان است که بازتاب های روحی هنرمندان در طی زمان و پیش آمد حوادث در نظم‌های شکوه مندی که بر آن خلق می کنند، نمایان گر است. آن چه به وضوح در طرح و نقش قالی‌های این منطقه دیده می شود؛ جای پای هنرهای دیگر است. لباس های محلی رنگارنگ زنان و لباس های خاص مردان این خطه؛ تنها نماد هویت فرهنگی و اجتماعی جامعه ی کرمانی ها نیست بلکه نشان دهنده ی هویت و تعلقات قومی آنان نیز هست و از این نظر همواره برای بازدیدکنندگان جالب ودیدنی است.
● صنایع دستی استان کرمان
صنایع دستی استان کرمان از جاذبه های مهم فرهنگی و سوغاتی های با ارزش ایرانی است و محصولات تولیدی تبلور روحیه هنری و اصالت فرهنگی مردم این دیار است. قالی کرمان از شهرت جهانی برخوردار بوده و آوازه ی مرغوبیت آن تا دوردست ها رفته است. پته دوزی، مس تزیینی (قلم زنی روی مس)، گلیم بافی، جاجیم بافی و عریض بافی نیز از معروف ترین و مرغوب ترین صنایع دستی استان کرمان به شمار می روند.
قالی کرمان از گذشته های دور به عنوان نفیس ترین و ظریف ترین قالی ایران و جهان شناخته شده است. پشم تولیدی در کرمان از کیفیت بسیار خوبی برخوردار بوده و مرکز تهیه آن کرمان، بم و رفسنجان است. شهرت قالی کرمان در رنگ آمیزی رنگ و طرح آن است. در تمایز و تشخیص قالی دو عامل طرح و رنگ بسیار موثر است و طرح و رنگ قالی کرمان یکی از نفیس ترین، زیباترین و خوش سبک ترین بافته های جهان است. قالی کرمان از شهرت داخلی و خارجی برخوردار بوده و سال های زیادی است که در جهان از جایگاه ویژه ای برخوردار است.
در مورد طرح ها و نقش های قالی کرمان باید گفت: بی‌شک اوج تجلی این هنر به زمان صفویان می رسد، ترکیب های دل نشینی که هنرمندان این دوره از رنگ و نقش و نگاره بر روی قالی پدید آورده‌اند با آن همه شکوه و زیبایی هرگز فراموش نمی‌شود. گرچه ایران در طول تاریخ، چندین بار مورد هجوم بیگانگان قرار گرفته است، لیکن فرهنگ و سنت و ملیت و هنر ایرانی هرگز دستخوش دگرگونی و رنگ ‌پذیری از این مهاجمین بیگانه نشده و اصالت خود را با قدرت و عظمت حفظ کرده است.
برای قالی کرمان نقشه‌های خاص کرمان وجود دارد. البته تأثیرپذیری طرح‌های قالی کرمان را از نقشه‌های اصفهان مانند:شاه عباسی که اوج طرح و نقشه در دوران صفویان، یعنی درخشان ترین دوران قالی در ایران و نیز نقشه شیخ صفی که پویایی خاصی در بین طرح های قالی ایران دارند، نباید از نظر دور داشت. بنابراین اگر در کرمان قالی‌بافان از نقشه‌های دیگری استفاده کنند، غیرمعمول و خارج از عرف خواهد بود. البته این بدان معنی نیست که در کرمان از نقشه‌های مناطق دیگر استفاده نمی‌شود، بلکه این موضوع کم تر از جاهای دیگر اتفاق می افتد. درگذشته؛ بزرگان فرش‌بافی که سرمایه‌گذاران و صاحبان کارگاه‌های بزرگ بودند، برای خود نقشه‌های خاصی داشتند و فرش‌های بافت آنان به سبب نقشه مخصوص شان به آسانی شناخته می شد و این مسئله نوعی گواهی مرغوبیت بود.
در حال حاضر نیز در بعضی موارد این رسم رعایت می شود. طراحان کرمانی معمولا حاشیه را که مشتمل بر ۵ نوار است طوری طرح می کنند که حاشیه اصلی دو برابر پهنای حاشیه فرعی را داشته باشد.
آخرین رشته ی بیرونی حاشیه، شبیه نوار بسیار باریکی است که اغلب به رنگ سرخ میخکی بافته می شود.
قالی‌بافان کرمان در نقشه‌های خود بیش از هر چیز به نگاره‌های گل دار روی می آورند، علت این امر شاید علاقه‌ای باشد که مردم این منطقه از گذشته‌های دور به گل دارند.
اشکال گوناگونی از گل آفتاب‌ گردان که نشانه‌ای از آیین زرتشت است، در قالی های کرمان دیده نقشه های معروف قالی های استان کرمان عبارت اند از:
لچک ترنج، افشان با لچک ترنج، افشان سراسری بدون لچک ترنج، درختی، گنجشکی، نقشه آمریکایی یا باب آمریکا، نقشه کوپلن یا شکارگاهی، چمنی، اردبیلی ( آمیخته‌ای از طرح‌های قالی اردبیل آذربایجان با تغییراتی مختصر)، بازوبندی( طرح هایی شبیه گردنبند و بازوبند آن)، کف ساده (در وسط آن نقش مدال‌گونه‌ای دیده می شود)، کف‌ساده مرغی (همان نقشه کف ساده است همراه با تصاویری از پرندگان)، خشتی (طرح‌هایی شبیه الماس)، سعدی دشت‌گلی (نموداری از خرمن‌های گل و نشانه‌ای از لطافت طبع این مردم)، سلسله‌ای( گونه‌ای پیوستگی زنجیری را در نظام نقشه نشان می دهد)، شاه عباسی نقره‌ای، شاه عباسی درشت‌گل، ستونی، کف ساده لچک ترنج، راوری و نقشه‌های بته‌ای بسیار زیبا که بهترین بافت اش در کرمان صورت می گیرد، موارد بسیار قابل توجه نقشه‌های قالی کرمان هستند.
گلیم بافی یکی دیگر از هنرهای استان کرمان است. یکی از انواع گلیم که در واقع استان کرمان مرکز اصلی تولید آن محسوب می شود «گلیم شیریکی پیج» است. این گلیم چون نگینی بر تارک گلیم ایران می درخشد شیریکی پیچ، نامی است که بافندگان ایلیاتی و روستایی استان کرمان به نوع خاصی از گلیم نهاده اند که این نوع گلیم را از لحاظ بافت مادر قالی نام نهاده اند. بافت این گلیم به طور انحصاری در اختیار دختران و زنان عشایری و روستایی است چه آن هایی که زندگی عشایری دارند و چه آن ها که اسکان یافته اند.از مراکز اصلی تولید این گلیم می توان به شهرهای بافت و حومه و سیرجان و حومه اشاره نمود. می توان گفت: به طور کلی سه نوع گلیم در استان کرمات تولید می شود:
۱) گلیم شیریکی پیچ یل سوزنی
۲) گلیم چهل ماشوله یا سینه ریز
۳) گلیم کف ساده.
پته دوزی به معنای دوختن نخ های پشمی بر روی یک پارچه پشمی است. پته دوزی رشته ای از سوزن دوزی است که در کرمان، سیرجان، رفسنجان و گوشه و کنارهای دیگر این استان دوخته می شود. شهرت آن کم تر از قالی نیست و پیدایش آن به درستی بر هیچکس معلوم نیست. یکی از قدیمی ترین قطعات پته دوزی شده، روپوش مقبره شاه نعمت الله ولی در ماهان است که اکنون در موزه ای جداگانه نگه داری می شود، این پته یکی از پرکارترین پته هایی است تا کنون تهیه شده است و گفته می شود در سال ۱۲۸۵ ه.ق توسط ۱۶ نفر پته دوز زن و طی زمان دو سال دوخته شده است. پته برای موارد مختلف از قبیل: زیر لیوانی، کوسن، پشتی، پرده ای، جانماز، سجاده، شارپ، رومیزی، روتختی، جلدقرآن، جلدجعبه دستمال کاغذی، کیف و کفش و بقچه استفاده می شود. عریض بافی یکی دیگر از صنایع دستی مختص استان کرمان است که در گذشته بیش تر رایج بوده است..
مس تزیینی (قلم زنی روی مس) از دیگر هنرهای دستی این استان است. به دلیل وجود منابع غنی مس در منطقه کرمان صنایع دستی تزیینی در این منطقه از رونق خاصی برخوردار است.قلم زنی روی مس یکی از هنرهایی است که از دیرباز در این استان فعالیت چشم گیری داشته و مسافرین و جهانگردان جهت خرید سوغات سفر از کرمان قطعه های مس قلم کاری شده به همراه می برند و در گوشه و کنار هر مهمان خانه و سالن پذیرایی قطعه ای مس قلم زده جلوه گری می کند. از انواع مصنوعات دستی این هنر می توان به بشقاب، سینی در اندازه ها و اشکال مختلف، ساعت های دیواری، جلد آیینه و آباژورها اشاره کرد.
منبع : روزنامه تفاهم

پست های اخیر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *